Khoảng quanh Amidan là khoảng liên kết lỏng lẻo nằm giữa Amidan và thành bên họng. Khoảng này khi bị nhiễm trùng gây nên tích mủ gọi là apxe khoảng quanh Amidan.

Apxe quanh Amidan thường xảy ra ở trẻ lớn và người lớn, sau viêm Amidan hay do biến chứng mọc răng khôn. Vi khuẩn gây bệnh có thể cả kị khí và hiếu khí, trong đó hay gặp là liên cầu tan huyết bêta nhóm A.

Nếu apxe quanh Amidan không được điều trị đúng cách, nhiễm trùng có thể lan đến khoảng bên họng, khoảng sau họng, trung thất và phổi. Sự sưng nề có thể đẩy Amidan vào đường giữa và lưỡi gà từ đường giữa sang bên đối diện làm hẹp đường thở, trong những trường hợp nặng có thể gây ra khó thở, nhiễm trùng huyết.

Triệu chứng
- Sốt, gai rét
- Đau họng lan lên tai, nuốt khó, nước bọt chảy nhiều, hơi thở hôi.
- Nói khó, giọng ngậm thị
- Khít hàm
- Có thể có khó thở
Khám họng:
- Amidan một bên sưng to, đỏ, bề mặt A có mủ
- Trụ trước sưng nề, phồng, lưỡi gà mọnghoặc nề trụ sau.
- Sưng đau hạch cổ cùng bên.
Cận lâm sàng
- Xét nghiệm máu: bạch cầu đa nhân trung tính tăng cao.
- Xét nghiệm chất mủ quệt họng hay chọc hút mủ tìm vi khuẩn gây bệnh và làm kháng sinh đồ.

Điều trị
- Viêm tấy quanh amidan: kháng sinh, chống viêm, hạ sốt, giảm đau.
- Khi đã có mủ:
+ Chích rạch dẫn lưu mủ, giữ cho vết rạch luôn mở.
+ Kháng sinh tiêm hay truyền tĩnh mạch, chống cả vi khuẩn hiếu khí và kị khí, chống viêm, giảm đau.
+ Cắt amidan khi hết dấu hiệu viêm nhiễm tại chỗ và toàn thân.

Phòng bệnh
- Cần điều trị tốt những trường hợp viêm amidan mãn tính
- Khi đã hình thành ápxe: cần rạch dẫn lưu sớm.

BS. Đào Trung Dũng
Bộ Môn TMH ĐHYHN