Silicone lỏng nằm dưới da không những chỉ tạo nên những bệnh tích nặng nề về mặt thẩm mỹ mà còn gây ra những phản ứng mẫn cảm thưc sự ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và năng suất lao động của bệnh nhân.

Đối với bệnh nhân, thường là phụ nữ - nhưng nam giới cũng không phải hiếm - thì nổi khổ tâm nhất của họ là vì thân thể càng ngày càng xấu đi, tồi tệ hơn. Thêm vào đó còn nỗi đau triền miên vì vùng bị phản ứng luôn sưng, luôn nhức. Lạc thú ở đời cạn kiệt do một chế độ ăn uống kiêng khem khắc nghiệt cùng với nỗi lo sợ ngày kia silicone sẽ hóa ung thư.

Kiểu cách sống khép kín dần không còn chỗ cho những nguồn vui đời thường. Hy vọng héo tàn qua bao lần chữa trị, mổ xẻ, vừa hao tốn, vừa đau đớn mà kết quả thường   tệ hơn.

TÌNH HÌNH   SỬ DỤNG SILICONE LỎNG:

• Trong ngành y, ở   Âu Mỹ việc dùng silicone lỏng bắt đầu từ đầu thập niên 50 để bù đắp những khiếm khuyết của mô mềm. Từ những y văn đầu tiên, silicone lỏng luôn luôn được khuyến cáo là phải và chỉ được chích với những lượng rất nhỏ (vài cc) và chỉ dùng để bù đắp những khiếm khuyết nhỏ. Việc sử dụng bao giờ cũng dè dặt vì   những khuyến cáo về tác hại của silicone lỏng trong cơ thể thường đi đôi với những báo cáo thành công.   Ít dùng silicone lỏng hẳn từ cuối thập niên 60 do tổng kết được những di chứng đáng sợ.

Không riêng gì ở các vùng Á châu, ở Âu Mỹ, silicone lỏng và những   chất tương tự đã được sử dụng rất nhiều để làm « đẹp » trong giới nghệ sĩ, minh tinh màn bạc . Nhóm sử dụng silicone lỏng bừa bãi, với một lượng lớn và đã chịu nhiều di chứng trầm trọng, thậm chí tử vong là các người đẹp chuyển đổi giới tính trong tạo hình vùng ngực và mông.

Ở nước ta, từ những thập niên 60, thậm chí cho đến nay,   silicone lỏng vẫn tiếp tục được chích ... để làm tăng thêm thể tích ở mọi vùng cần thiết trên cơ thể. Số lượng bệnh nhân   bị phản ứng với silicone khá lớn. Đó là hậu quả tích lũy từ hơn 30 năm của một kỹ thuật tai hại được áp dụng liên tục. Trong quá khứ, dường như mọi "thẩm mỹ viện" đều từng có chích Silicone lỏng. Lượng silicone được chích nhiều khi rất lớn, vài trăm cc trong trường hợp độn ngực, mông, đùi...làm biến chứng xảy ra trầm trọng   hơn bất cứ nơi nào trên thế giới.

Vấn đề là, cho đến nay, khi mà những tác hại ghê gớm của việc chích silicone lỏng không còn xa lạ nữa, thì công việc tưởng như là một sai lầm trong quá khứ này vẫn đang còn được tiếp tục đây đó. Tuy không còn được dùng trong những cơ sở thẩm mỹ đúng đắn, silicone lỏng chất lượng kém đang được tiếp tục chích bởi những kẻ ngoài ngành y tế, tập trung ở tỉnh lẻ, vùng xa, trong một tiệm uốn tóc nghèo nàn vùng biên giới hay chỉ với hành trang của một chị làm móng tay dạo ngoài chợ.

Vẫn còn những bệnh nhân đến khám với một vùng cơ thể sưng đỏ, loét vì mới bị chích một “chất gì đó”, bởi một ai đó trong vòng vài tháng. Và vẫn còn việc hàng lọat người tại các tỉnh, vùng quê xa nhận những mũi kim, lãnh những thương tật trầm trọng cho thân thể, tâm lý, tan nát hạnh phúc gia đình và có thể làm mất nguồn lao động xã hội.

Gần đây với chiêu bài chích mỡ nhân tạo, nhiều nơi đã lấy tiền rất cao, nhiều chục triệu đồng cho một lần chích. Càng nguy hiểm hơn là chất lượng của cái gọi là “mỡ nhân tạo”   này thì không thể kiểm sóat được. Những thao tác quá đơn giản so với tiền thù lao nhận được, kết quả nhanh chóng về mặt thẩm mỹ đã đưa đẩy người chích và người được chích đến với nhau trong mê muội. Hậu quả là đã có những sinh mạng bị mất đi đồng thời với những con người rơi vào vòng lao lý.

BIỂU HIỆN BỆNH LÝ:

• Nh ững tổn thương do chất silicone lỏng nằm duới da diễn biến nặng   dần đi theo nhiều cách, tùy theo phản ứng cuả chủ thể, theo loại silicone được dùng, theo liều, số lần chích và kỹ thuật chích   mà có thể nhanh hay chậm,   nặng hay nhẹ.

* theo trọng lực xuống phía dưới, làm "chảy xệ " vùng được chích. ( ở mi mắt, má, cằm, môi, ngực, mông ...ngày càng trầm trọng theo tuổi đời chồng chất)

* cô lập laị thành từng nhóm hạt trong suốt, kích thước từ bằng đầu ngón tay cái cho đến bằng hạt cát long lanh. Tổn thương này thường gặp khi silicone được chích vào mô mỡ như ở các vùng má, ngực , mông, đùi. Sờ nắn từ ngoài da vùng bị sưng, có thể   nhận thấy được các hạt silicone lổn nhổn bên dưới.

* Túi xơ co rút" là một tổn thương đặc biệt của cơ thể kể cả đối với các chất silicone dẻo như túi độn ngực.   Xuất hiện một bao bằng mô xơ quanh túi ngày càng dày lên và siết chặt lấy túi độn, gây nên những biến dạng trầm trọng: vùng ngực bị cứng lại và đau khi sờ đến, méo mó, mất cân đối, bị kéo lệch khỏi vị trí bình thường...

* U silicone  :

• Tổn thương xơ cứng, chai sượng, thâm nhiễm vào các mô lành chung quanh. Dưới mắt thường, mô bệnh màu trắng ngà , đuc, ngả sang vàng hoăc hồng, tím thẫm. Không còn phân biệt được đâu là silicone, đâu là da thịt mà chỉ là một khối như cao su cứng chắc   ôm siết lấy mach máu, thần kinh, gân cơ,   vào da, vào xương , vào sụn.    Sự tồn taị của chất lạ kích thích không ngừng phản ứng viêm. Bệnh tích có khuynh hướng lan rộng ra, ngày càng cứng hơn để cuối cùng có thể rắn lại như sụn. Vùng bị chích có thể bị hoại tử,   da bị lóet do thiếu máu nuôi.  Đây là những tổn thương thường gặp ở mũi, cằm, mu bàn tay, bàn chân, nơi silicone được chích vào trong mô liên kết. Tuy nhiên vùng mô mỡ chiếm ưu thế như ngực, mông và đùi cũng không thoát khoỉ dạng bệnh tích này.

Những di chứng về thẩm mỹ sẽ nghiêm trọng hơn khi u silicone thâm nhiễm ra da. Da và mô dưới da bi chai sượng, cứng, mất đàn hồi, đổi màu (đỏ tím, xanh, đen...) rất xấu và phản ứng viêm vẫn tiếp tục tiến triển trên và từ vùng da đó. Trong nhiều trường hợp phải cắt bỏ hoàn toàn vùng da bi thâm nhiễm, chấp nhận có sẹo và những tổn thất vĩnh viễn về ngọai hình.

KHẢ NĂNG CỨU CHỮA :

• Với những cố gắng hết sức của ngành Y, bệnh tích do silicone lỏng gây nên ng à y càng được giải quyết tốt hơn. Nguyên tắc chữa trị mô nhiễm silicone lỏng là xem vùng bệnh như một khối u lành tính, cần cắt bỏ triệt để va kết hợp đồng thời với biện pháp tạo hình.   Sự điều trị đã có những kết quả rất khả quan về phần chữa lành bệnh, triệt tiêu u silicone cũng như tái lập những đường nét thẩm mỹ để bệnh nhân có thể tìm lại đời sống bình thường trong cộng đồng. Bệnh nhân cần được chữa trị sớm bằng phẫu thuật đúng mức. Mô nhiễm sili cone phải được lấy ra khi cịn ít xm lấn những cấu trc chung quanh quan trọng, nhất l DA.

Tất cả những cách chữa trị nội khoa ( chích kenacort, uống kích thích tố thượng thận…) chỉ c ó t á c dụng tạm thời v à g â y nhiều phản ứng phụ. Cc kiểu can thiệp nửa vời ( chích h ú t, cắt, nạo một phần…) đ ã kh ô ng giải quyết được bệnh mà c ò n l à m tình trạng nặng nề hơn vì g â y thương tổn cho những cấu trúc chung quanh, nhất là tạo điều kiện cho silicone phát tán, thâm nhiễm ra da.

Những bệnh tích do silicone lỏng gây ra trên tòan thân ở những vùng có các thần kinh quan trọng như   ở vùng má, những vùng mà khối lượng phải tái tạo và tính thẩm mỹ   cao như vùng ngực, mông...vẫn còn   là một thử   thách cho y học.

Sau cùng, phòng bệnh vẫn hơn chữa bệnh, chúng ta cần tiếp tục mạnh mẽ những biện pháp ngăn chận, kêu gọi đến lương tâm của những người khoác áo « chuyên viên thẩm mỹ »   cùng với xử lý hành chính đúng mức các vi phạm. Nhưng điều quan trọng là làm sao để không còn ai tự đặt mình dưới mũi kim, gánh nặng này đặt trước tiên trên vai ngành y tế và những phương tiện truyền thông đại chúng.                                                                                                                      
Tiến sĩ Bác Sĩ Lê Hành
Trưởng Khoa Phẫu Thuật Thẩm Mỹ và Tạo Hình Bệnh viện Chợ Rẫy