Thuốc súc họng là loại thuốc được bào chế dưới dạng dung dịch hoặc thuốc bột dùng để pha trước khi sử dụng để súc họng. Thuốc được dùng trong các bệnh lý nhiễm khuẩn tại chỗ vùng mũi họng, răng miệng, loại bỏ mảng bám, khử mùi hôi do các vi khuẩn gây ra, chăm sóc vùng họng trước và sau phẫu thuật. Thuốc có thể dùng đơn thuần hoặc phối hợp với thuốc kháng sinh uống toàn thân.

• Thuốc súc họng thường được chia thành ba nhóm: kháng sinh (tyrothricine), sát khuẩn (bétadine gargle, givalex, BBM- muối borat, muối bicarbonat và methol...), trung hòa pH (nước nuối 0,9%, natribicarbonat). Trong thành phần các thuốc súc họng thường phối hợp thêm với một số chất làm dịu, làm mềm niêm mạc họng, giảm đau, giảm viêm, chống dị ứng tại chỗ: benzocain, menthol, muối salicylat, hexetidin...

Cách sử dụng

• Tùy từng loại thuốc người bệnh sẽ được thầy thuốc hướng dẫn cụ thể cách sử dụng và đặc biệt phải lưu ý đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng. Thường súc họng trên hai lần một ngày, một hai ngụm đầu súc thật sạch họng sau đó ngậm thuốc một lúc rồi nhổ thuốc ra, tuyệt đối không nuốt thuốc. Mỗi lần sử dụng từ 15-30ml dung dịch và súc cho đến hết. Tuy nhiên có một số thuốc sử dụng với thời gian ngắn hơn. Ví dụ: listerin chỉ ngậm trong miệng trong 30 giây ngay sau khi đánh răng. Nên súc họng sau khi đánh răng để thuốc có tác dụng lâu dài hơn ở niêm mạc họng.

Đối với phụ nữ có thai hoặc cho con bú việc sử dụng thuốc súc tại chỗ khi bị viêm nhiễm vùng họng đem lại kết quả và độ an toàn cao. Tuy nhiên, thuốc cũng có một tỷ lệ nhỏ hấp thu vào máu và qua đó vào cơ thể của con theo đường nhau thai hoặc qua sữa, vì vậy cần tuân thủ chặt chẽ theo hướng dẫn. Tốt nhất chỉ nên dùng dung dịch nước muối nhạt để súc họng.

Và một số lưu ý...

Thuốc súc họng được sử dụng khá phổ biến được bệnh nhân sử dụng tùy tiện mà không có chỉ định của thầy thuốc tai mũi họng. Ví dụ, eludril chỉ dùng cho người lớn và trẻ em trên 6 tuổi, bétadin dùng cho trẻ em trên 30 tháng tuổi và cho những người không có bệnh lý về tuyến giáp. Không được sử dụng thuốc ở những bệnh nhân có tiền sử dị ứng với bất kỳ thành phần nào của thuốc.

Không sử dụng thuốc súc họng quá 10 ngày (trừ nước muối). Nếu sử dụng quá dài gây nên tình trạng mất cân bằng sinh thái của lớp thảm vi khuẩn tại họng và gây ra một số bệnh như nấm họng, viêm loét họng, mất sức đề kháng vùng họng và càng tạo điều kiện cho vi khuẩn gây bệnh. Pha nước muối để súc họng cũng chỉ pha nhạt như nước canh bạn thường ăn, nếu pha nhạt quá nước muối sẽ ít tác dụng sát trùng và trung hòa pH hoặc nếu mặn quá lại gây tổn thương niêm mạc vùng họng.

Không nên sử dụng cùng một lúc nhiều loại thuốc súc họng có chất sát trùng nếu không có ý kiến và theo dõi chặt chẽ của thầy thuốc tai mũi họng.

Thuốc súc họng cũng có thể gây nhiều tác dụng phụ nếu không dùng theo đúng chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Những tác dụng không mong muốn của thuốc có thể gặp là phát ban, ngứa họng và miệng, phồng rộp môi, mặt đỏ, toát mồ hôi thậm chí có thể sốc phản vệ và tử vong. Nếu gặp bất cứ dấu hiệu nào mà người sử dụng thuốc thấy có biểu hiện bất thường, phải dừng ngay thuốc và báo cho bác sĩ biết để xử trí kịp thời, có thể thay thuốc hoặc điều trị bằng phương pháp khác.

SKĐS